Monthly Archives: October 2019

นิทานชาดก วิสวันตชาดก : ศักดิ์ศรีของข้า สำคัญกว่าชีวิต

เหตุที่ตรัสชาดก : ทรงปรารภความเป็นคนจริงของพระสารีบุตรที่ตั้งสัจจะไว้ว่าต่อไปจะไม่ฉันขนมที่ทำด้วยแป้งอีก หลังจากที่ท่านได้ฉันขนมที่ทำจากแป้งในส่วนของพระลูกศิษย์ไป

ในอดีตกาล  เมื่อพระเจ้าพรหมทัตครองราชสมบัติในนครพาราณสี

มีชายชาวชนบทคนหนึ่งถูกงูกัด หมู่ญาติจึงรีบพาเขามาหาหมอประจำหมู่บ้าน หมอคนนี้แกเก่งทางคาถาอาคม และมีวิชารักษาโรคภัย

“เอ้า เข้ามาๆๆ” หมอร้องทัก แล้วจัดแจงเอาเชือกรัดเหนือบาดแผลที่ถูกงูกัดอย่างแน่นหนาเพื่อป้องกันมิให้พิษงูแล่นเข้าสู่หัวใจ แล้วก็ถามคนไข้ขึ้นว่า

“เจ้าจำได้ไหมว่างูที่กัดเจ้า เป็นงูอะไร”

“ฉันไม่รู้หรอก หมอ ตัวอ้วนๆ สีดำสลับเหลือง จ้ะ” เสียงเขาสั่นเครือ

“อ้อ คงจะเป็นงูสามเหลี่ยม…” พ่อหมอคาดเดาหลังจากนึกภาพตาม แล้วจึงถามต่อ

“เจ้าจะพอกยาถอนพิษก่อน หรือจะให้เรียกงูที่กัดมาดูดพิษของมันออกล่ะ”

“เรียกมันมาดูดพิษออกเถอะหมอ พิษมันจะได้ออกไปให้หมด” ญาติคนหนึ่งบอก

“ดีๆ ฉันจะได้กระทืบมันให้ตาย” ญาติอีกคนตะโกน

“เฮ้ย! ไม่ได้ อย่าสร้างเวรต่อกันอีกเลย มันดูดพิษให้แล้วก็ปล่อยมันไปเถอะ” พ่อหมอเตือนสติ

ว่าแล้วหมอจึงร่ายมนต์เรียกงูตัวที่กัดชายคนนั้นมา

“เอ็งรึที่กัดชายผู้นี้” พ่อหมอถามงู

“ใช่แล้ว ข้ากัดเอง เขาเหยียบหางข้า” งูตอบอย่างไม่สะทกสะท้าน

 

“เอาล่ะ เอ็งดูดพิษของเอ็งออกเดี๋ยวนี้ ก่อนที่เขาจะตาย” พ่อหมอสั่ง

“ข้าทำไม่ได้หรอก” งูปฏิเสธทันที “จะให้ข้าดูดพิษที่คายออกไปแล้วได้ยังไง มันเสียศักดิ์ศรี”

“บ๊ะ! เจ้างูดื้อรั้น คนกำลังจะตายนะเว้ย” หมอเริ่มหัวเสีย แล้วจึงสั่งให้ชาวบ้านก่อกองไฟ

“ถ้าเอ็งไม่ยอมดูดพิษคืน ข้าจะจับเอ็งโยนเข้ากองไฟเดี๋ยวนี้” หมอตะคอก

“ข้ายอมตาย ท่านไม่ต้องโยนข้าเข้าไปหรอก ข้าจะเลื้อยเข้าไปเอง” ว่าแล้วเจ้างูก็เลื้อยตรงเข้าไปที่กองไฟ

“เฮ้ย! เดี๋ยวๆๆๆ อย่าเข้าไป เอ็งจะตายเปล่า” หมอตะโกนห้ามแล้วสั่งให้ดับไฟ

“เอาละ เจ้าไม่ต้องตายหรอก ข้ารักษาเขาได้” พูดจบ พ่อหมอก็ร่ายมนต์รักษาพิษงูให้กับชายผู้นั้นแล้วให้โอวาทกับงูว่า

“เจ้างูเอ๋ย ข้าขอขมเชยเจ้า ที่ยอมตายแทนที่จะยอมดูดพิษของตัวเอง แต่ว่าใครๆก็รักชีวิตนะ เจ้าอย่าไปทำร้ายใครเข้าอีก มันจะเป็นบาปติดตัวเจ้าไป”

เมื่อให้โอวาทจบ เขาก็ปล่อยงูเข้าป่าไป

ข้อคิดจากชาดก :
การมีใจหนักแน่นมั่นคงเป็นคุณสมบัติอันยอดเยี่ยมของมนุษย์ แม้ต้องตายก็ไม่ยอมเสียศักดิ์ศรี

ประชุมชาดก

งูใจเด็ด ได้เกิดเป็นพระสารีบุตร

หมอ ได้เกิดเป็น พระสัมมาสัมพุทธเจ้า

นิทานชาดก วรุณชาดก : ลำดับความสำคัญผิดชีวิตต้องเดือดร้อน

เหตุที่ตรัสชาดก : ทรงปรารภพระติสสเถระบุตรกุฎุมพี ที่บำเพ็ญสมณธรรมโดยรีบเร่งเกินไป ทำให้เผลอหลับกลิ้งตกลงมา กระดูกขาของท่านแตก ได้รับความเจ็บปวดมาก

ในอดีตกาล เมื่อพระเจ้าพรหมทัต ครองราชสมบัติในนครพาราณสี
ณ เมืองตักกสิลา มีอาจารย์ทิศาปาโมกข์คนหนึ่ง เป็นผู้มีชื่อเสียงโด่งดัง มีลูกศิษย์ ถึง 500 คน

วันหนึ่งลูกศิษย์ทั้งหลายได้เข้าป่าเพื่อไปหาฟืน หนึ่งในจำนวนนั้นเป็นคนเกียจคร้าน ได้หลบจากพวกหนีไปนอนหลับอยู่ใต้ต้นกุ่ม

“แอบนอนสักงีบดีกว่า ตื่นมาค่อยหักกิ่งไม้จากต้นนี้ไปทำฟืน” ว่าแล้วก็ล้มตัวนอนลงหลับสนิท

เวลาผ่านไป เพื่อนๆหาฟืนกันได้จำนวนมากแล้วจึงพากันกลับ เห็นเจ้าคนขี้เกียจมาแอบหลับจึงสะกิดด้วยส้นเท้า

“เฮ้ย! มาแอบหลับอยู่ได้ ตื่นได้แล้วโว้ย” เพื่อนคนหนึ่งตะโกนพร้อมกับกระทืบลงกลางหลัง

 

“โอ๊ย! อ่าว เออๆๆๆ รู้แล้วน่า” เขางัวเงียปะติดปะต่อเรื่องราวหลังจากนอนหลับไปพักใหญ่ แล้วรีบตะลีตะลานปีนขึ้นไปหักกิ่งต้นกุ่มกิ่งหนึ่งเต็มแรง กิ่งไม้หักลงมาทิ่มตาข้างหนึ่งของเขาอย่างจังทำให้ได้รับความเจ็บปวดแสนสาหัส เอามือข้างหนึ่งปิดตาไว้ ข้างหนึ่งหักฟืนสดๆลงจากต้น รีบมัดแล้วแบกกลับโดยเร็ว ทิ้งฟืนสดทับฟืนแห้งของเพื่อนที่มากองไว้ก่อนหน้านี้อีกต่างหาก

ในวันนั้นเองมีคนมานิมนต์อาจารย์ไว้ว่าจะทำบุญบ้าน อาจารย์จึงสั่งลูกศิษย์ทั้งหลายว่าให้นอนแต่หัวค่ำแล้วรีบตื่นแต่เช้ามืดมาหุงหาอาหารก่อนที่จะเดินทางไปยังบ้านเจ้าภาพ

เมื่อพวกเขาตื่นแล้วก็รีบจัดแจงก่อไฟ ด้วยว่าเป็นเช้ามืดจึงมองอะไรไม่ถนัด จึงหอบเอาฟืนสดที่อยู่ด้านบนไปก่อไฟ ทำให้ไฟไม่ติดสักที จนกระทั่งสาย ได้พากันไปหาท่านอาจารย์

“นี่พวกเธอยังไม่ไปกันอีกหรือ” อาจารย์ถาม

“ขอรับท่านอาจารย์ พวกกระผมไม่ได้ไป” ศิษย์คนหนึ่งตอบ

“ทำไมละ เราสั่งพวกเจ้าไว้แล้วนี่” อาจารย์ซัก

“เมื่อวานเจ้าคนขี้เกียจไปหาฟืนกับพวกกระผม แล้วมันแอบไปนอนหลับ ทีหลังจึงรีบขึ้นไปหักกิ่งไม้สดหอบเอามาโยนไว้บนฟืนที่พวกผมหามา เมื่อเช้าพวกผมรีบขนฟืนมานึกว่าเป็นฟืนแห้ง จนสาย ไฟก็ยังไม่ลุกเลยขอรับท่านอาจารย์” ศิษย์สาธยายอย่างละเอียด

“เออ…สิ่งที่ควรทำ ก็ไม่ทำ สิ่งที่ไม่ควรทำก็รีบทำ แบบนี้แหละจึงเดือดร้อนกันหมด” อาจารย์สรุปในที่สุด

ข้อคิดจากชาดก :
จะทำสิ่งใดควรพิจารณาถึงความสำคัญว่าสิ่งใดควรทำก่อนควรทำหลัง หากไม่ลำดับความสำคัญให้ดีอาจเดือดร้อนได้ในภายหลัง

ประชุมชาดก

ลูกศิษย์ผู้ถึงแก่นัยน์ตาแตก ได้เกิดเป็น ภิกษุผู้กระดูกขาแตกในบัดนี้
ลูกศิษย์ที่เหลือ ได้เกิดเป็น พุทธบริษัท

อาจารย์ ได้เกิดเป็น พระสัมมาสัมพุทธเจ้า