นิทานชาดก ปุณณปาติชาดก : พิษร้ายในไหเหล้า

เหตุที่ตรัสชาดก : ทรงปรารภเหล้าเจือยาพิษของเหล่าคนเมา ที่คิดฆ่าอนาถบิณฑิกเศรษฐี

ในอดีตกาล  เมื่อพระเจ้าพรหมทัตครองราชสมบัติในนครพาราณสี

พวกนักเลงสุราในเมืองกำลังตั้งวงขบคิดกันว่า เงินค่าเหล้าหมดแล้วจะเอาเงินจากไหนมาซื้อเหล้าดื่มได้อีก

“เฮ้ย พวกแกไม่ต้องห่วง ข้ามีวิธีดีๆ ที่จะได้เงินมาซื้อเหล้าแล้วว่ะ” ขี้เมาคนหนึ่งเอ่ยขึ้น

“ทำไงวะ” เพื่อนๆ ในวงเหล้าถาม

“ทุกวันจะมีเศรษฐีคนหนึ่ง เดินผ่านมาทางนี้เพื่อไปเข้าเฝ้าพระราชา เราก็หาทางมอมเหล้ามันซิ แล้วก็ปล้นมันเลย”

“เออ จริง เอาตามนี้แหละ” ทุกคนเห็นด้วย ว่าแล้วก็เตรียมไหสุราผสมยาพิษรอท่าไว้

เมื่อเศรษฐีเดินผ่านมา พวกเขาก็เริ่มแผนการ

“ท่านเศรษฐีเชิญทางนี้ก่อนสิขอรับ พวกกระผมมีสุราชั้นยอด รอให้ท่านมาดื่มกับพวกเรา” เขาร้องทักด้วยน้ำเสียงสุภาพยิ่งนัก

เศรษฐีรู้สึกเอะใจ เพราะปกติ ขี้เมาพวกนี้ไม่เคยทักท่านเลยสักครั้งเดียว จึงคิดจะจับเล่ห์เหลี่ยมคนพวกนั้น จึงบอกออกไปอย่างสุภาพว่า

“เรากำลังจะไปเข้าเฝ้าพระราชา หากดื่มเหล้าเข้าไป พระราชาคงกริ้วเป็นแน่”

“ถ้าอย่างนั้น พวกฉันจะรอเวลาท่านกลับมานะขอรับ” ขี้เมาไม่ละความพยายาม

“อืม” เศรษฐีพยักหน้า

 

เมื่อเข้าเฝ้าพระราชาเสร็จแล้ว เศรษฐีก็เดินกลับมาทางเดิม ยังเห็นพวกขี้เมาอันธพาลตั้งวงกันอยู่ และถูกร้องเชิญอีก จึงแวะเข้าไปนั่งพลางสังเกตดูไหเหล้า

“นี่พวกเจ้าคิดจะฆ่าเรารึ” เศรษฐีพูดดังๆ

“หา อะไรกัน ท่านรู้ได้อย่างไร” เจ้าพวกขี้เมาตกใจ จึงสารภาพ

“ไหเหล้านี้ยังมีสุราเต็มอยู่ตามเดิม หากเหล้าดีจริง ข้าไปนานขนาดนี้ พวกเจ้าคงไม่เหลือไว้หรอก ดังนั้นเหล้าในไหนี้ต้องมียาพิษอยู่เป็นแน่” เศรษฐีเฉลย

“พวกเจ้าอย่าทำอย่างนี้อีก ไม่เช่นนั้นข้าจะแจ้งทางการให้มาจับพวกเจ้าเข้าคุก” เศรษฐีขู่ต่อ

“ขอรับๆๆ พวกข้าพเจ้าผิดไปแล้ว” พวกขี้เมาสำนึกผิดแล้วรีบแยกย้ายกันกลับไป

ข้อคิดจากชาดก :
ก่อนจะดื่มหรือกินควรสังเกตสิ่งนั้นและกิริยาอาการของผู้ให้เสียก่อน มิฉะนั้นอาจตกเป็นเหยื่อของคนพาลได้โดยง่าย

ประชุมชาดก
คนขี้เมา ได้เกิดเป็น คนขี้เมา ในบัดนี้
ท่านเศรษฐีได้เกิดเป็น พระสัมมาสัมพุทธเจ้า